اخبار پوشاک و طراحی ودوخت آذربایجان غربی
افراد موفق کارهای متفاوت انجام نمی دهند ، بلکه کارها را بطریق متفاوت انجام میدهند ...
سه‌شنبه ۱٦ آذر ۱۳۸٩
حضرت علی(ع)وپوشاک صفویه ... نظرات() 

قزل باش یاسرخ سربه طوایف مختلف ترک که باشیخ حیدر ومخصوصا باپسر او شاه اسماعیل اول صفوی در ترویج مذهب شیعه وتحصیل سلطنت یاری کردند.گفته میشود.این طوایف ترک به سبب کلاه سرخی که برسر میگذاشتند به قزلباش معروف شدند.کلاه سرخ یا تاج قزلباش زا نخست شیخ حیدر برای صفویان ومریدان خود که آن زمان طاقیه ی ترکمانی برسر میبستند ترتیب داد.در اینباره نوشته اند که سلطان حیدر شبی در خواب دید که حضرت علی (ع)ظاهر گشته است فرمود که ای فرزندوقت آنشدکه از عقب تو فرزندی خروج کند وکاف کفر را از روی عالم براندازد  اما میباید که از برای صوفیان ومریدان خود تاجی بسازی از سقرلاط سرخ وآنحضرت  مقراض در دست داشت وهئیت تاج را برید وبه دوازده ترک قرار داد. چون سلطان حیدر بیدار گردید.آن روش را در خاطر داشت.به همان روش تاجی برید. وصوفیان را مقرر کرد که تاجی بدان نحو ساخته وبرسر گذاردند وآن را تاج حیدری نام نهادند.

چون به لغت ترکی سرخ را قزل می گویند . بدین سبب این طایفه ی علیه به قزلباش اشتهار یافتند.

تاریخ جهان آرا در جایی بعد از بیان وقایع آغاز سلطنت شاه اسماعیل صفوی  مینویسد "..........در آن حین سیدی از سادات  که در دار السلطنه ی تبریز مسکن داشت وموسوم به میر عبد الوهاب بود. تاجی گل دار موافق خاطر خواه آن حضرت  به نظر کیمیا اثر شریعت پرور رسانید..آن حضرت تعجب نموده فرمودند که تو این نوع تاج را در کجا دیدی که موافق است با آن چه من دیده ام آن سید به ذروه ی عرض رسانید که چند گاه قبل از این در عالم رویا حضرت امیر المومنین علی علیه السلام را دیدم و آن حضرت  تاجی بدین صفت از کاغذ بریده وبه من دادو فرمودند که یکی از فرزندان ما مروج مذهب  به حق خواهد بود.وخطبه ی اثنی عشری در این شهر خواهد خواند . تو این کسوت را دوخته به نظر او برسان که بر سر گذارد. آن حضرت را از این علامت اعجاز اثر سرور به جهت افزوده آن سید را خلعت خاص عنایت فرمودندوآن تاج را از برای شگون ومیمنت بر سر مبارک گذاشتند ودستار سفیدی بردور آن پیچیده جیقه ای در گوشه آن از برای علامت شهریاری نصب نمودند ومقرر شد که صوفیان این سلسله علیه یعنی بیروت وشارپ گذاشته  تاج دوازده ترک حیدری را در میان گلی بگذارند ودستار سفید بر دور آن پیچیده  جیقه وزلف ومار وابلق نصب نمایند وپوست پلنگ بردوش خود وبر کفل اسبان بسته در روز جنگ بدین علامت خود را در نظر مخالف جلوه دهند.

اساس تاج قزلباش کلاه نمدین سرخی بود که به نوک بلند قطور به آن میپیوست.واین قسمت از کلاه به عدد دوازذه امام دوازده چین کوچک یا دوازده ترک داشته گرد کلاه سرخ دستاری سپید یا سبز از پشم یا از  ابریشم میپیچیدند که آن رابه صورت عمامه بزرگی جلوه میدادونوک سرخ بلند ودوازده ترک کلاه از میان آن بیرون میماند وبه صورت خاص جلب توجه میکرد.آن کلاه سرخ را با نوک دوازده ترکش تاج میخواندند.

شاردن سیاح فرانسوی که در سال 1086 ه.ق هنگام سلطنت شاه سلیمان صفوی در ایران بوده در باره تاج قزلباش مینویسد.".........نوک این کلاه به صورت عجیبی دوخته شده که از آن دوازده گلوله کوچک مانند به دانه (هسته بهی) تشکیل میشود.

به نقل از کتاب زندگی  شاه عباس بزرگ         نوشته عباس اقبال آشتیانی